Tarihin En Eski Yerleşiminde Büyük Keşif: Çayönü Tepesi'nde 5 Bin Yıllık Deprem İzi!

Bu keşif, bölgenin hem arkeolojik hem de jeolojik geçmişine dair çarpıcı yeni veriler sunuyor.

📜 Kerpiç Duvarlar Tarih Öncesi Sarsıntıyı Kanıtladı

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Öğretim Üyesi ve Çayönü Tepesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, tarih öncesi döneme ışık tutuyor. Yapılan incelemelerde, MÖ 2850 yıllarına tarihlenen bir yapının kerpiç bloklarla örülmüş duvarlarının sismik bir hareketlilikle yıkıldığı netleşti.

Doç. Dr. Sarıaltun, bulgunun önemini şu sözlerle açıkladı:

"Çayönü'nün yakın çevresinde aktif fay hattı olmamasına rağmen, kuzeydeki Elazığ–Sivrice hattındaki sismik hareketliliğin bu yapıyı dolaylı olarak etkilemiş olabileceği düşünülüyor. Bu durum, tarihöncesi yerleşimlerin doğa olaylarıyla nasıl bir etkileşim içinde olduğunu anlamamız açısından son derece kritik bir veri."

🏺 Buluntular İlk Tunç Çağı'nı Aydınlatıyor

Depremin izlerinin yanı sıra kazı alanında, dönemin kültürel yaşamını aydınlatan önemli arkeolojik buluntular da ortaya çıkarıldı:

Çanak-çömlek parçaları

Tam kap örnekleri

Çeşitli küçük buluntular

Bu eserler, MÖ 3. binyıl başlarına ait kronolojik verileri doğrulayarak, yerleşimin İlk Tunç Çağı II Dönemi kültürel sürecine dair somut kanıtlar sunuyor.

🔗 Bölgesel Deprem Tarihine Yeni Bir Katman

Doç. Dr. Sarıaltun, Çayönü keşfinin bölgenin deprem tarihine önemli bir katkı olduğunu vurguladı. Bismil yakınlarındaki Salat Tepe kazılarındaki MÖ 2300-1600 arası deprem izlerini hatırlatarak, Çayönü'nde MÖ 2850 civarında yaşanan sismik hareketliliğin kalıntılarının tespit edilmesiyle:

"Bölgenin hem jeolojik hem de arkeolojik hafızasına yeni bir sayfa daha eklenmiş oldu."

Uzmanlar, bu tür bulguların yalnızca Çayönü Tepesi için değil, Diyarbakır ve Yukarı Dicle Havzası’nın erken dönem doğa olayları tarihini anlamak açısından büyük bir bilimsel değere sahip olduğunu belirtiyor. Bu çalışmalar, tarihöncesi toplumların afetlerle başa çıkma yöntemlerini ve mimari gelişimlerini anlamamız için eşsiz birer kaynak teşkil ediyor.